An toàn giao thông: Nhìn từ phía trường đào tạo và cấp bằng lái xe

An toàn giao thông ở Việt Nam đang và sẽ là một vấn đề đòi hỏi cả xã hội phải quan tâm. Theo Ủy ban an toàn giao thông quốc gia, năm 2010 đã xảy ra 13.713 vụ tai nạn giao thông trên cả nước, làm 11.060 người chết và 10.306 người bị thương. Đây là một con số khủng khiếp, số người chết hàng năm đã lớn hơn số người chết trận trong một cuộc chiến trung bình. Hơn nữa, đằng sau con số bị thương tích và tử vong đó là cả một gánh nặng về mặt vật chất và tinh thần mà gia đình và xã hội phải gánh chịu. Vì thế, an toàn giao thông xứng đáng là một vấn đề xã hội quan trọng, đòi hỏi Nhà nước và toàn xã hội phải nghiêm khắc hơn trong việc mổ xẻ nguyên nhân và khắc phục hậu quả này.

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông. Trong bài viết này, chúng tôi chỉ phân tích vấn đề từ phía trường đào tạo và cấp bằng lái xe. Hiện nay, để có bằng lái xe ô tô tại Việt Nam cũng không phải đơn giản. Người muốn có bằng phải đăng ký và chờ khoảng 3 tháng (TPHCM) mới có lớp học và thi. Để có bằng lái, người học phải trải qua hai phần thi: lý thuyết và thực hành.

Về lý thuyết, các trường đào tạo lái xe hiện nay thường có 2 buổi dạy lý thuyết cho học viên về 405 câu hỏi thuộc Luật giao thông đường bộ Việt Nam và 1-2 buổi thực tập trả lời các câu hỏi. Tóm lại, mục đích của dạy lý thuyết là giúp học viên trả lời các câu hỏi liên quan đến Luật (nhưng nhiều người xem thi như là một cách đối phó, nên thậm chí vẫn cố gắng gian lận khi thi). Trong khi đó, ở Úc thì khác. Người muốn có bằng lái xe tại Úc thì trước hết phải dự 2 ngày học lý thuyết và rồi thi lý thuyết để lấy bằng L-Learner (người có bằng này không được ngồi sau vô lăng, nếu không có người có bằng F-Full ngồi bên cạnh để kèm cặp). 02 ngày đào tạo lý thuyết của họ không dạy học viên về luật và cách trả lời các câu hỏi (346 câu), mà dạy về các tình huống tai nạn thực tế, hậu quả và nguyên nhân của tai nạn, ý thức về các chướng ngại và cách tránh các tai nạn, trách nhiệm và đạo đức của người lái xe. Tóm lại, trách nhiệm học luật và thực hành trả lời các câu hỏi lý thuyết là của học viên (câu hỏi đã có sẵn trên mạng để học viên có thể thực hành bất cứ khi nào), trường chỉ dạy trong 2 ngày về làm sao lái xe an toàn vì mình và vì mọi người. Tôi đã dự lớp này và cảm thấy rất là quan trọng, nó tạo ra một quan niệm hoàn toàn khác với khi tham gia học và thi lấy bằng lái xe ô tô ở Việt Nam. Bởi vì, sau 2 ngày đào tạo, người học được tham gia phân tích các tình huống, thực tập trong lớp về các ảo giác do rượu bia (đeo kính ảo ảnh) tạo ra, hậu quả của sự mất tập trung khi lái xe do tiếng ồn và những người ngồi trong xe, v.v. Thậm chí, có nhiều người sau khi học xong lý thuyết thì thấy sợ lái xe.

Về thực hành, các trường ở Việt Nam thường có khoảng 10 tiếng thực tập và sau đó tùy người học có thể đăng ký học thêm và rồi dự thi thực hành. Nói chung, người thi rớt lý thuyết thì vẫn có thể thi thực hành và sau đó thi lại lý thuyết để lấy bằng lái. Tuy nhiên, tại Úc, khi người học có bằng L (nghĩa là bằng học lái) thì họ phải chờ 6 tháng sau mới được thi thực hành để có bằng P (khi có bằng P họ mới có thể lái xe mà không cần người có bằng F kèm cặp, nhưng vẫn có những giới hạn nhất định), và vài năm sau nữa thì họ mới có thể chuyển sang bằng F (có đủ tư cách lái và dạy người khác lái xe). Nói tóm lại, 6 tháng giữa lý thuyết và thực hành là một thời gian tốt để người học chiêm nghiệm về trách nhiệm và đạo đức của người lái xe. Họ sẽ phân tích và thực hành việc uống rượu bia hay các chất kích thích khác có thể tạo ra ảo giác, làm mất tập trung, gây tai nạn nguy hiểm thế nào.

Học và thi lấy giấy phép lái xe ô tô tại Việt Nam đã dễ dàng, việc học và thi lấy giấy phép lái mô tô và xe máy còn đơn giản hơn nhiều. Hậu quả của sự dễ dãi là rất lớn, theo Báo cáo 402/TB-DPMT ngày 19/3/2009 của Bô Y tế thì trong năm 2008, Việt Nam có 70,4% số tai nạn giao thông là do mô tô và xe máy.

Luật tại Úc khắt khe trong việc đào tạo cấp giấy phép lái xe, luật cũng đặt ra các quy định nghiêm khắc để tước giấy phép lái xe hay phạt tiền và tù đối với người uống rượu bia hoặc chất kích thích gây ảo giác vượt mức cho phép. Sự khắt khe của pháp luật và cách đào tạo cẩn thận đã góp phần giảm tai nạn giao thông tại Úc. Hy vọng, Việt Nam (Nhà nước, các trường đào tạo lái xe, cảnh sát giao thông, người lái xe và toàn xã hội) sẽ có một cách nhìn khác về cách đào tạo và cấp giấy phép lái xe, tước giấy phép lái xe, phạt tiền và bỏ tù để tăng mức độ an toàn giao thông- một vấn đề xã hội nghiêm trọng của Việt Nam hiện nay.

Hồng Lam

Tiếng còi

Hôm qua ra đường bị kẹt xe. Có một tai nạn xe máy và mọi người xúm lại coi. Người tìm cách giúp nạn nhân thì ít, kẻ tìm kiếm một câu chuyện làm quà cho bạn bè đồng nghiệp thì nhiều. Trong đám người đông đúc, mình cố tìm đường để đến cơ quan cho đúng giờ. Đắn đo rồi mình cũng bấm còi xe, để xin đường vượt qua những con người đầy hiếu kỳ. Cũng vài người có vẻ vội hoặc chẳng muốn quan tâm chuyện gì đang xảy ra. Họ bấm còi inh ỏi và chửi bới om sòm. Có những tiếng còi có ý “xin đường”, có những tiếng còi mang nghĩa “nạt nộ”. Cứ băn khoăn không biết người khác cảm nhận tiếng còi của mình thế nào nhĩ?

Hôm nay ra đường lại gặp một tai nạn thương tâm. Hai mẹ con của một gia đình xấu số bị chết oan uổng vì tiếng còi xe tải. Lòng thật buồn nhớ lại tiếng còi “quát mắng” của các tài xế đã giết hại bao nhiêu mạng người. Mình cũng đã thót hết tim bao lần vì những tiếng còi nạt nộ kiểu này. Cứ mỗi lần ra đường là phải nghe bao nhiêu tiếng còi chát chúa. Dường như con người ngày càng vội vã hơn, thi nhau bấm còi la mắng người khác để vượt lên dành đường. Buồn sao khi thấy ở các nước văn minh như Mỹ, Nhật, v.v. rất hiếm có tiếng còi dù có kẹt xe. Lại nhớ năm ngoái mình thật khó khăn khi phải trả lời câu hỏi của một người bạn nước ngoài về lý do tại sao người tham gia giao thông ở TP.Hồ Chí Minh hay bấm còi.

Tuy nhiên, trong cuộc sống hối hả đua chen, có những tiếng còi không có âm thanh inh ỏi, nhưng có sức mạnh giết hại muôn người hoặc chặn đứng cả dòng chảy xã hội. Có những tiêu cực bị phanh phui trên báo chí, bổng dưng các tờ báo đồng loạt chuyển chủ đề hoặc đăng tin cải chính. Có những tờ báo chiếm được lòng tin của đông đảo bạn đọc, chợt qua một đêm biến thành “báo lá cải”. Có những đường dây tội phạm ghê gớm bị điều tra, lại đâu có tiếng còi phê đình chỉ vụ án. Có những cấp bách của cuộc sống đòi hỏi phải “vượt rào”, thì đâu khắp nơi tiếng còi chực chờ để quy kết tội làm trái, làm phản. Có những phản biện xã hội được nêu lên, bổng dưng tất cả đều im bặt… Mới chợt nhận thấy, tiếng còi quát mắng làm chết người đầy thương tâm hôm nay chẳng thấm tháp gì với những tiếng còi không âm thanh này.

Cuộc sống khó có thể thiếu những tiếng còi. Chẳng hạn như tiếng còi của anh công an nhằm điều khiển giao thông hay chặn đứng các tay quái xế phóng nhanh, vượt ẩu, đè người chết; hoặc tiếng còi cho những sự tiến bộ xã hội được bay cao, tiến xa. Tuy nhiên, cuộc sống vốn đã quá ô nhiễm và bức bách; người ta không muốn chấp nhận thêm các tiếng còi nạt nộ, quát mắng, hách dịch, bức hiếp, áp đặt, chụp mũ, chết chóc và trói buộc… Mong sao xã hội ngày càng ít tiếng còi làm tổn thương nhau, ngày càng ít tiếng còi ngăn chặn sự phát triển của con người và xã hội.

TP.Hồ Chí Minh, ngày 07/8/2010
Hồng Lam

Đại biểu Quốc hội đầu tiên lập... blog

21:53' 29/05/2007 (GMT+7)

(Lanhdao.net) - Vừa trúng cử trong đợt bầu Quốc hội vừa qua, nhưng ông không phải là gương mặt mới trên nghị trường. Nhiệm kỳ này là chuỗi ngày tiếp theo trong chặng đường làm đại biểu Quốc hội. Nhưng thời đại mới đòi hỏi những cách tiếp cận với nhân dân kiểu mới. Sẽ chẳng còn lâu nữa, Quốc hội Việt Nam sẽ có vị đại biểu đầu tiên trò chuyện với nhân dân hàng ngày trên… blog. Tầm sư học… làm blog Thứ Bảy, ngày 19/5/2007. Chỉ trước bầu cử Quốc hội 1 ngày. Trời Hà Nội mưa sụt sùi, không gian ẩm ướt và chuyển lạnh như một ngày cuối thu. Quần soóc, áo phông, ông Dương Trung Quốc, đại biểu Quốc hội khoá XI và cũng là ứng cử viên khoá XII, lặn lội đi học. Nhưng ông không học sử, vì ông là giáo sư sử học. Ông cũng không học luật, vì ông là một trong số những nhà lập pháp đã quen mặt ở Việt Nam. Cái ông muốn học là… lịch sử blog và những vấn đề thời sự quanh lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ so với tuổi 60 này. Đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc. Ảnh: K.Minh * Tại sao ông muốn làm blog? Blog quá quen thuộc với giới trẻ. Và có nhiều vấn đề xã hội đã đặt ra như vai trò của blogger (-khái niệm để chỉ những người làm blog). Blog cho thấy tính xã hội hóa cao song hành với tính dân chủ. Tính dân chủ là khả năng của con người có thể bộc lộ suy nghĩ của mình, chia sẻ suy nghĩ của mình với cộng đồng. Thực chất, dân chủ là quá trình lobby những ý tưởng, quan điểm, nhận thức, đánh giá để tạo ra chia sẻ trong cộng đồng. Có thể đó là một sự tranh luận để cuối cùng đi tới một sự độc lập tối đa. Đó chính là dân chủ. Quốc hội là nơi để lobby lẫn nhau, để chia sẻ kiến thức, chia sẻ quan điểm, chia sẻ lợi ích để cuối cùng có tiếng nói chung trong một quyết định, ví dụ như quyết định về việc đánh giá kỹ năng giám sát, quyết định về những vấn đề quan trọng. Nếu Quốc hội là một nhóm đại diện thì blog cũng là một diễn đàn, mà rộng hơn tính đại diện tức là tầm cá nhân có thể chia sẻ. Nhìn nhận như vậy, blog là một công cụ phục vụ cho tương lai. * Vậy ông nghĩ rằng sự khác biệt mà blog có thể tạo ra là gì? Một biểu quyết của Quốc hội hay một cuộc trưng cầu dân ý là để lấy ý kiến của số đông. Nhưng bây giờ chất lượng của tự do mạnh đến mức người ta bảo vệ những lợi ích riêng lẻ. Đương nhiên phải có một tiêu chí chung gọi là sự chính đáng hay không chính đáng. Thế nên những cộng đồng nhỏ nhỏ phải được quan tâm hay được bảo vệ lợi ích. Đã qua thời kỳ lấy số lượng thay cho chất lượng và tính đa dạng. Đương nhiên cuối cùng cũng cần có một tiêu chí đánh giá chung là sự tiến bộ xã hội. Chính blog đã vượt ra khỏi cái đó. Chính khách - khái niệm không còn giới hạn * Vừa mới đây, tờ World Business đã lựa chọn Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là 1 trong 20 nhà cải cách hàng đầu châu Á. Trong số 20 nhân vật này, thật bất ngờ, có cả blogger. Như vậy, rõ ràng là ngoài các nhà lãnh đạo chính trị, lãnh đạo kinh tế, người ta đã bắt đầu đánh giá blogger không còn là những người âm thầm lặng lẽ trong cộng đồng. Đó là những người có tư tưởng cải cách. - Các nhà lãnh đạo chính trị lớn lâu nay đều được tuyển chọn qua một bộ lọc. Bộ lọc đó là một thiết chế mang tính chính trị: bầu cử, tuyển chọn của một nhóm hay một cộng đồng. Nhưng blogger là một sự tuyển chọn ngẫu nhiên. Anh đưa lên mạng thì người ta sẽ bỏ phiếu cho anh bằng cách họ đọc bài của anh, họ chia sẻ với anh. Đưa ra tiêu chí ấy dẫn đến một sự chính xác hơn cả, nhất là trên vấn đề nhân bản. * Điều đó cũng có nghĩa những chính trị gia làm blog phải chấp nhận thử thách. Họ sẽ phải đối diện trực tiếp với công luận, thậm chí là những ý kiến không hay về chính mình. Ông có e ngại hay không, nhất là khi ông là người của công chúng? Vì ông đã qua một bộ lọc chính trị, giờ lại tiếp xúc với một bộ lọc kiểu khác. - Tôi chưa bao giờ nghĩ con người có thể thoát khỏi chính trị. Nếu ai đó nói họ không can dự chính trị nghĩa là người đó nói dối. Con người có chính trị. Chính trị là một quan điểm được đặt ra trước cộng đồng. Nếu nói tôi là một chính khách chuyên nghiệp, chắc chắn không phải. Còn khái niệm người của cộng đồng cũng chỉ là một khái niệm tương đối. * Tại sao lại không phải? Một đại biểu Quốc hội cũng là một chính khách, như những ông nghị trên nghị trường phương Tây? Tôi không né tránh, mình là người làm chính trị nhưng mình không phải là một chính khách theo đúng nghĩa. Ngay trong sự lựa chọn của tôi là sự lựa chọn hết sức tự nhiên, nên tôi nghĩ về căn bản nó không khác sự lựa chọn của chính khách. Vì tôi không đại diện cho một ai khác. Tôi đại diện cho chính bản thân. Có người hỏi tôi, tôi có muốn trở thành người đối lập không? Tôi trả lời: tôi không đối lập với ai cả nhưng tôi là một người độc lập. Và sự độc lập ấy chính là để mọi người đánh giá và lựa chọn. Lý do như thế rất thích hợp với vai trò trong Quốc hội. Nếu đã có thể đứng ra trước Quốc hội thì đứng ra trước một blog công chúng rộng hơn chẳng có gì khác nhau. * Trúng cử Quốc hội, lại lập blog. Như vậy, ông vừa trở thành đại biểu của nhân dân trên thực tế, lại vừa trở thành đại biểu của cộng đồng trên mạng? Tôi không nghĩ ở trên mạng mình trở thành đại biểu của ai cả. Tôi chỉ muốn chia sẻ với mọi người. * Ở Việt Nam, một nghệ sĩ có blog là chuyện bình thường. Nhưng với công chúng, không có nhiều chính khách có ý tưởng như thế này cả. Có thể tôi chưa hiểu hết về blog, về đặc trưng của nó, về kỹ năng sử dụng nó. Nhưng điều đầu tiên tôi muốn chia sẻ đó chính là những điều tôi đã viết ra. Hiện nay tôi chỉ mới chia sẻ trên những kênh rất cụ thể như báo hình, báo mạng, báo viết. Nhưng tôi muốn để mọi người chia sẻ, trước nhất là những người gặp khó khăn khi tiếp xúc với mình. Và ông bắt đầu ngồi học, từ cách tạo hình nền, tạo ảnh đại diện cho tới việc xem và quản lý những lời bình luận. Nhưng cái ông cần không phải là thao tác kỹ thuật. Những câu chuyện như chính khách gặp "tai nạn" vì lập blog, sức ép của dư luận, blog bị tấn công, những khả năng nhạy cảm... là cái mà ông muốn được biết. Biết để chuẩn bị cho mình tâm thế khi ra mắt, đối thoại với công luận trên một phương diện khác. Bắt đầu... Ảnh: K.Minh Làm blog không chỉ cho giới trẻ * Ông đã xác định nội dung blog của mình? Trước hết, tôi sẽ tải lên blog những bài của mình một cách có hệ thống. Đối với tôi, blog là một cách để lưu trữ thông tin, lưu trữ qua được thử thách của người đọc. Vì đời sống của một tờ báo, một bản tin rất ngắn. Tôi nghĩ có rất nhiều suy nghĩ của mình có thể đưa lên blog để mọi người cùng chia sẻ, đặc biệt là giới trẻ. Tôi muốn thử xem lớp trẻ có thể tiếp cận với những điều mình suy nghĩ về lịch sử hay không? Vì giới trẻ là những người sử dụng blog nhiều nhất. Trong khi đó lớp trí thức như tôi, người ta vẫn cho là người già. * Vậy còn những câu chuyện về hậu trường Quốc hội, ông có ý định đăng tải trên blog? Tôi có những mảng ghi chép, tôi đã công bố rồi. Nhưng tôi chưa nghĩ tôi sẽ ghi chép những thứ đó, hay đưa tất cả lên mạng. Phải từ từ, phải tiến hành từng bước. * Ông dám chấp nhận những ý kiến tiêu cực về mình? Chuyện ấy rất bình thường. Đương nhiên tôi mong muốn nhận được sự phản hồi có văn hóa. Còn những phản hồi nào không văn hóa thì mình coi như không cần thiết. * Đợt APEC vừa rồi, có một số chuyện hậu trường được đăng tải trên các blog, rồi các báo lại sử dụng lại. Đôi khi đây chỉ là góc nhìn một chiều, nhưng rõ ràng đó là một không gian dân chủ kiểu mới. - Một số nước hướng tới dân chủ trực tiếp thông qua hình thức trưng cầu dân ý. Hình thức này tích cực nhất, nhưng bao giờ nó cũng có thuộc tính là bảo thủ. Ví dụ, Thụy Sĩ là nước đặt rất cao hoạt động dân chủ trực tiếp, chuyện gì họ cũng hướng tới ý kiến cả nước. Vì họ là quốc gia nhỏ, trình độ dân trí tương đối đồng đều, điều kiện sống và khả năng sử dụng công nghệ cao. Người ta có nhận xét là, thường dân chủ tối đa bao giờ cũng có những bước đi chậm hơn, thường ít tính đột biến. Riêng việc lấy ý kiến của người dân về việc cho phụ nữ nghỉ đẻ chậm hơn rất nhiều, nhưng lại rất bảo đảm. Tôi nghĩ, blog trông rất hỗn loạn, nhưng sự hỗn loạn ấy lại đảm bảo cho một sự bền vững vì họ chia sẻ hết ý kiến. Và họ có điều kiện để lobby nhau thực sự. Và lúc đó, mỗi con người sẽ đánh thức mảng tích cực của nó khi họ được tham gia, khi họ được lựa chọn. Chính vì thế blog là một nhân tố tích cực. Mới bắt đầu có thể hỗn loạn, nhưng thực ra nó phản ánh sự bền vững bên trong. * Blog giống như một cách trưng cầu ý dân, nhưng tính cộng đồng của blog không được toàn diện. Anh phải hướng tới dân, thu hút dân. Tại sao bây giờ giới trẻ bắt đầu thích tìm thấy một lợi ích vào đó, đáp ứng một yêu cầu nào đó. Người trẻ nào cũng phải già, cô không thể trẻ mãi được. Đã có hiện tượng đến lứa tuổi đó, người ta bỏ blog chưa? Thì ta thấy chưa có. * Không phải là bỏ blog mà thay đổi tính chất của blog. Có blog của giới trẻ, có blog của người già, nó cũng giống như mọi vấn đề của đời sống thôi. Và blog của ông đã bắt đầu thành hình. Ông không đặt cho blog của mình cái tên Dương Trung Quốc, mà đặt là Quốc Xưa Nay. Tham gia vào thế giới mạng, ông tự chọn cho mình cái tên "rất mạng" như thế. Những chuyện thật thật ảo ảo, những cuộc tranh luận có thể kéo dài triền miên... trở thành một blogger, ông cũng sẽ phải mất thêm thời gian cho một cộng đồng mới kiểu như thế. Làm blog, anh phải biết ranh giới. Ảnh: K.Minh Blog - Thêm một môi trường rèn luyện bản lĩnh Những nhân vật dấn thân vào cộng đồng mạng và các sự cố không lường trước: * Tại sao Tổng thống Iran làm blog? * "Bộ trưởng đừng làm chúng tôi xấu mặt" * Đệ nhất phu nhân Thủ tướng Nhật viết blog * Thủ tướng Malaysia "nổi nóng" với công dân mạng * Tận dụng internet để tranh cử Tổng thống * Bộ trưởng Nội vụ Sazoky: Đầu tư vào internet để hạn chế nạn quan liêu * Quan chức Nhật viết blog giảm béo * Chính khách Mỹ khổ vì con cái lập blog * Ngoại trưởng Thụy Điển gặp rắc rối với blog * Nữ phát ngôn viên chính phủ Hungary và những bức ảnh nóng! * Ai cũng có thể mở blog, nhưng một chính trị gia mở blog lại có ý nghĩa khác. Nếu blog của họ có những điểm tích cực, họ có thể dùng nó để xây dựng hình ảnh, vận động tranh cử, truyền thông điệp tới người dân theo cách gần gũi hơn so với những bài phát biểu trước Quốc hội. Tuy nhiên, vẫn có những điểm rất bất cập. Ở vị trí một chính trị gia, lời ăn tiếng nói của họ rất được quan tâm. Một khi lập blog là họ trở thành blogger. Có người cho rằng tôi là 1 blogger, tôi muốn nói gì cũng được, đây là thế giới riêng của tôi. Nhưng tên tuổi của họ lại mâu thuẫn với điều đó. Ví dụ như Ngoại trưởng Thụy Điển. Ông luôn nói trước công luận theo tính chất ngoại giao. Nhưng khi lên blog, ông ấy lại thể hiện 1 quan điểm khác hẳn so với tư cách của một ngoại trưởng. Khi được phỏng vấn, ông lý giải rằng, ở đây tôi nói với tư cách của 1 blogger chứ không phải tư cách của một ngoại trưởng. Điều này thực ra mâu thuẫn với nhau. Tôi nghĩ sự mâu thuẫn ở đây mang tính chất tương đối. Vấn đề là nhận thức của người dân về việc làm blog. Họ chưa nhận thấy điều này. Rồi dần dần nhận thức của họ cũng sẽ thay đổi. Con người có 2 chức năng, có những cái thống nhất với nhau, có những cái thuộc về nghề nghiệp thì phải phân biệt được. Nếu không phân biệt được là do lỗi của người đọc, không phải lỗi tại người viết blog. * Nhưng chắc chắn người làm blog cũng có lỗi vì họ đã tự mình lẫn lộn hai vai trò đó với nhau. Anh phải biết ranh giới, đây là blog, còn kia là công việc. Đương nhiên để thể hiện một sự thống nhất giữa hai vai đó là rất khó, nhưng điều đó đòi hỏi blogger phải có người đọc có thể chia sẻ. Nó giống như cuộc đời riêng tư, với vợ chồng chẳng hạn, đằng sau cuộc sống vợ chồng là gì? Có nói ra được không? * Nhưng thế giới blog rất hỗn loạn. Thêm vào đó là tính nặc danh của môi trường internet. Đôi khi nhờ một cái nick ảo, người ta có thể bình luận thoải mái những gì mình thích, kể cả văng bậy... Không, đó chính là môi trường để mình rèn luyện những phẩm chất cần có, có được một bản lĩnh để chấp nhận. Đối với một chính khách, theo tôi, điều đó rất quan trọng. * Nhưng không ai nắm tay được từ sáng đến tối. Đến một lúc nào đó, có khi chỉ do một sai lầm nho nhỏ khi phát ngôn trên blog mà các chính khách lại có thể phá hỏng sự nghiệp. Lúc đó họ lại hối hận, giá như mình không làm blog... Sẽ có người như thế. Bản thân mình rơi vào hoàn cảnh như thế mình mới biết được. * Vậy ông có dám dấn thân vào việc làm blog hay không? Thực ra tôi cũng chưa hiểu hết. Mục tiêu của tôi là chia sẻ, đầu tiên là với những người họ quan tâm đến mình và mình cũng muốn chia sẻ với họ. Tức là có một giới hạn. Sau đó, giới hạn sẽ mở rộng dần dần. Một là mình đã tốt hay chưa, đã có nhiều người muốn chia sẻ với mình hay chưa? Chứ tôi chưa có ý định dùng blog làm một diễn đàn quá rộng với mọi người. Nếu quả thực trong quá trình làm, mình cảm thấy mức độ nào mình đủ bản lĩnh và mình đủ lòng tin thì mình sẽ mở rộng ra và cũng thăm dò xem nhu cầu như thế nào. Trước hết, tôi chỉ muốn có một chỗ để đưa tất cả những gì mình viết vào để chia sẻ, để giới trẻ có thể bình luận, bình phẩm. Phần lớn các vấn đề của tôi, nói học thuật thì hơi sâu, nhưng đó là vấn đề nhận thức xã hội. Tự dưng mình nói quan hệ Việt Nam và Mỹ mang tính chiến lược thì họ nói: đấy, anh là thằng cơ hội, ôm chân Mỹ. * Khi làm blog, ông sẽ có 1 cái lợi, 1 ưu thế rất lớn là thương hiệu. Có thể thương hiệu sẽ tự nhiên đến. Nhưng thực sự tôi không có mục đích đánh bóng thương hiệu. * Không, ý tôi là khi ông làm blog thì blog của ông sẽ được quan tâm. Vì người làm là ông Dương Trung Quốc - người có tiếng nói trong công chúng. - Giống như trường hợp của Joe đúng không? * Không, Joe nổi tiếng vì anh chàng này là người nước ngoài nhưng lại nói tiếng Việt rất hay. Ở trường hợp này, không phải thương hiệu tạo nên blog mà blog tạo nên thương hiệu. Có lẽ tôi nên làm blog cho một mình tôi xem trước. Thử thách đầu tiên - đối mặt với danh hiệu "chơi trội"? * Ở Việt Nam, có lẽ ông là đại biểu Quốc hội đầu tiên công khai chuyện mình làm blog. Nhưng có một tâm lý là anh nào làm đầu tiên sẽ bị coi là “chơi trội”. Ông có sợ tâm lý ấy không? Tôi biết là có tâm lý ấy nhưng tôi không sợ. Có gì mà mình phải sợ. * Ông cũng là người đầu tiên trong Quốc hội dùng máy tính xách tay? - Thực ra tôi không phải là người đầu tiên. Người đầu tiên mang máy tính xách tay đến Quốc hội là ông Lân Dũng và cũng có thể một vài người khác. Nhưng các vị cứ thập thà thập thò. Tôi là người đầu tiên dám đặt lên bàn rồi đánh bình thường, có gì mà phải sợ. * Thập thò nghĩa là sao? Thì đánh giấu, không cho mọi người xem, ngại ngại vì cho rằng như thế là vi phạm luật. Như thế chẳng có gì là vi phạm cả. * Thời điểm đó là năm nào? - Vài năm nay rồi. Hai năm đầu tôi chưa dùng, nhưng năm thứ hai thì dường như đó là năm mình làm được nhiều việc nhất. * Vậy đến bây giờ có bao nhiêu đại biểu sử dụng máy xách tay? - Chưa có thêm ai hết. Ông Dũng thỉnh thoảng tranh thủ làm. Còn tôi lúc nào đến cũng đặt máy lên bàn, làm công khai. Hoặc là họ e ngại nên chưa có nhiều người làm vậy. * Đối với các blogger trẻ tuổi không tham gia vào công việc chính trị thì chuyện làm blog có thể rất thoải mái. Nhưng ông lại khác, ông còn vai đại biểu Quốc hội. Mình có thể thay đổi cách nói để thuyết phục và để an toàn. Thí dụ như có thời kỳ, trên VietNamNet có mở ra tranh luận về chuyện "mặc quần soóc đến công sở". Có nhiều người phản ứng rất gay gắt, họ dùng lý lẽ của họ để đả kích. * Lý lẽ của họ là gì? - Ông đừng nghĩ vớ vẩn. Ông hãy tập trung làm Quốc hội đi. * Ông trả lời họ ra sao? - Làm sao trả lời được hết. Nhưng số đông là ủng hộ. Nói trước là tôi sẽ không trả lời. Nhưng tôi ghi nhận tất cả ý kiến của họ. Trừ trường hợp nào tôi thấy cần thiết trao đổi. * Thế bây giờ làm blog, ông có sợ người ta lại bảo, ông tập trung làm việc của Quốc hội đi? - Đó là chuyện bình thường. Chuyện bình thường có thể sẽ không bình thường, khi một ngày rất gần đây, blog Quốc Xưa Nay sẽ ra mắt công chúng. Những lời cảnh báo về độ rủi ro khi tham gia vào thế giới ảo, những sự cố kỹ thuật, những lời bình luận không mong muốn... liệu có làm cản trở quyết tâm mở blog của ông? Một chút e ngại, nhưng blogger Quốc Xưa Nay lắc đầu. Làm đại biểu của dân thì không phải thấy khó mà e ngại. Nhưng cái mà người dân mong muốn là những quyết tâm không ngại đó phải được thực thi, trước hết trên nghị trường. Khi báo chí đưa tin về các chính khách nước ngoài lập blog, tiếp dân trên mạng..., hàng nghìn độc giả Việt Nam cũng ồn ào "làm ơn cho tôi biết địa chỉ email của vị lãnh đạo này, xin giúp cho tôi biết website cá nhân của vị lãnh đạo kia...". Họ muốn tự giao lưu với những chính khách của mình, chứ không phải qua bất kỳ kênh truyền thông nào khác. Nhưng dẫu có muốn đến mấy thì những mong mỏi chính đáng đó cũng rất khó được trả đáp. Bởi đã công khai địa chỉ email thì phải nhận thư. Đã nhận thư thì phải trả lời. Mà đã trả lời thì còn đâu thời gian cho công việc thực tại? Vì lẽ đó, không ít nhà lãnh đạo rất... ngập ngừng trước những lời đề nghị công bố email. Có lẽ chăng, làm tốt sứ mệnh mà nhân dân trao cho mình đã là một cách giao lưu hiệu quả nhất. Còn khi đã dám thử thách công dân mạng, có nghĩa là họ sẽ phải dám thử thách với cả chính mình, đặt sứ mệnh của mình ra trước "hai lần" công dân. Vĩnh Thịnh

Blog của ông nghị "Quốc Xưa Nay": Trình làng!!

!

20:08' 17/07/2007 (GMT+7)

(Lanhdao.net) - Chỉ còn một ngày nữa là kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XII sẽ khai mạc. Với đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc (tỉnh Đồng Nai), nhiệm kỳ này của ông sẽ đặc biệt hơn, và bận rộn hơn khi blog Quốc Xưa Nay chính thức "trình làng". * Đại biểu Quốc hội đầu tiên lập... blog * Blog của ông nghị "Quốc Xưa Nay" Giao diện của blog Quốc Xưa Nay trên Yahoo.360 Chuyện "bếp núc" trong blog của ông nghị Mặc dù blog Quốc Xưa Nay chưa đặt ở chế độ công khai nhưng lượng truy cập vẫn tăng vùn vụt. Đã có rất nhiều blogger vào bình luận, nhắn nhủ, rồi "chào mời" vì ông là chính khách đầu tiên của Việt Nam công khai lập blog. Cũng có người muốn xem "mặt mũi" blog của ông "như thế nào", hoặc để thỏa mãn sự tò mò, hoặc "để lại dấu ấn" trong blog của người nổi tiếng. Số khác thì muốn cùng ông chia sẻ suy nghĩ, tâm tư... Đa phần đều gửi tới ông lời chào "gia nhập" làng blog! Nhưng khi nhìn vào bức hình của blog Quốc Xưa nay, không ít người ngạc nhiên cho tới nghi ngờ: sao không phải là "ông" Quốc vẫn xuất hiện trên báo đài, mà lại là một... cậu bé? Phải chăng đây chỉ là một blogger giả danh? Trong khi đó, mọi hoạt động trên blog có vẻ vẫn "im ỉm", không động tĩnh gì... Thực ra, ông Quốc chẳng thiếu ảnh, nhưng ông vẫn dứt khoát chọn "cậu bé" này, bởi đây là tấm hình của ông chụp cùng với gia đình hồi năm 1951. Và thể theo yêu cầu của ông, hình ảnh "cậu bé" này đã được tách riêng để làm "mặt tiền" trên blog. Ông muốn giao diện của blog thật giản dị. Mọi thông tin cá nhân trên blog ban đầu cũng rất "khiêm tốn" và cũng chưa vội vàng để public (công khai). Điều đặc biệt nhất phải kể đến đội ngũ nhân lực, blog Quốc Xưa Nay cũng không thua kém blog của các nhân vật tầm cỡ thế giới khi có tới (ít nhất) 4 "trợ lý" và cố vấn tình nguyện thường trực! Xem chừng nghề tổng quản blog ở Việt Nam đã có cơ phát triển, nhất là nếu cư dân mạng lại xông vào... "tát" (tag) ông! Đại biểu Dương Trung Quốc (ngoài cùng bên phải) cùng với các anh chị ngày 15/9/1951. Theo yêu cầu của ông, quản trị blog đã tách "cậu bé Quốc" để đặt lên trang chủ. Chỉ có điều, cậu bé không hiểu sao lại cứ buồn thiu? Bắt đầu hé mở chuyện nghị trường Các bài viết đầu tiên trong blog Quốc Xưa Nay hiện giờ đều là các bài báo của ông đã từng được đăng tải. Đó là những suy ngẫm, những câu chuyện mạn đàm về thời cuộc và cả những chuyện tưởng chừng vụn vặt trong con mắt của một nhà sử học, một người viết báo, và một đại biểu Quốc hội... "Kỳ họp thứ 10 của Quốc hội vừa kết thúc nhưng dư âm của nó vẫn gây sự quan tâm trên mặt báo và quanh bàn trà. Nửa đầu của kỳ họp đã bị chìm vào những ký ức đầy ấn tượng của các sự kiện dồn dập xoay quanh APEC và WTO. Nhưng nửa sau của kỳ họp cũng lại gây ấn tượng chính vì nó đặt trên cái nền hoành tráng của những thắng lợi ngoại giao và hội nhập. Thay vì ấn tượng lạc quan về những thành công lại là những nỗi lo trước những đòi hỏi ngày một cao khi chúng ta đã hội nhập mà một trong những công việc cuối cùng trong chương trình nghị sự ở cuối kỳ họp này là Quốc hội thông qua việc gia nhập WTO. Nỗi lo lắng ấy càng thể hiện rõ trong phiên chất vấn các vị đứng đầu bộ máy hành pháp và tư pháp. Sự đánh giá về kỳ chất vấn trên các phương tiện truyền thông và nhất là trong dư luận xã hội vẫn còn khác nhau. Người cho rằng có tiến bộ, người thất vọng... Đến như nội dung trả lời chất vấn của ông Chánh án Toà tối cao làm rất nhiều người phản ứng hơn cả sự thất vọng thì vẫn có người khen (mà cá nhân tôi cũng chia sẻ) rằng: ít ra ông ấy là người dám nói ra sự thực. Phát biểu trả lời phỏng vấn báo chí sau phiên chất vấn, ông còn đưa ra một câu nói ấn tuợng hơn: “Chỉ có nói dối mới đáng xấu hổ!” . Giả dụ ông ấy là người khôn ngoan, giỏi biến báo như nhiều vị khác thì sự việc sẽ được vo tròn rồi lẩn mất tăm trong những câu trả lời vòng vo cho đến lúc…hết giờ chất vấn thì làm sao xã hội có thể biết đến một sự thật kinh hoàng đến như vậy!? Mà vào thời buổi này những tiếng nói trung thực chưa phải đã nhiều và trên thực tế những nội dung trả lời chất vấn ở Quốc hội chưa bao giờ được thẩm tra. Duy chỉ có một đồng thuận cao là lần này, Thủ tướng đã tạo được ấn tượng mạnh và một niềm tin cậy qua cuộc chất vấn đầu tiên ở cương vị mới này". Cũng trong bài viết "Nghĩ về việc chất vấn ở Quốc hội", ông đã đọc lại bản tưởng thuật phiên chất vấn đầu tiên của Quốc hội khóa I. Có đến 11 vị phải ra chất vấn (...) Thay mặt Bộ Nội vụ, cụ bộ trưởng Huỳnh Thúc Kháng khiêm nhường phát biểu: ”Nước nhà đã vượt qua nhiều khó khăn, đó là công lao của Hồ Chủ tịch. Nhưng trong nước có những việc không hay đó là việc của tôi!” (...) Bộ trưởng Kinh tế Chu Bá Phượng thì bị các đại biểu “chê” là lúng túng khi trả lời chất vấn. Bí quá ông bèn mời các vị chất vấn có dịp sang bộ của ông sẽ trình sổ sách giấy tờ... Bộ trưởng y tế Hoàng Tích Trí “bị” các đại biểu như Đoàn Trọng Truyến, Nguyễn Thị Thục Viên, Nguyễn Tấn Gi Trọng, Hồ Đức Thành chất vấn cũng lúng túng trả lời không rõ ràng..." Từ câu chuyện đó, ông rút ra một điều: "60 năm sau, đọc lại tường thuật phiên chất vấn đầu tiên của Quốc hội mới thấy giá trị của cái nền móng truyền thống của thế hệ những người gây dựng nền Cộng hoà Dân chủ vững chãi đến dường nào. Nghĩ cho cùng thì, cho dù Quốc hội và thể chế dân chủ của chúng ta đã đi được một chặng đường xa, nhưng cũng có nhiều giá trị mà đến nay ta còn phải phấn đấu nhiều mới nối gót được người xưa. Việc chất vấn ở Quốc hội cũng vậy!" Đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc. Ảnh: K.Minh Những câu chuyện nhỏ và một bồ kiến thức Một blog cá nhân được hiểu đơn giản nhất là một cuốn nhật ký online. Nhưng, với một "pho sử" cùng những kinh nghiệm trong làm báo, rồi hoạt động ở chốn nghị trường, cộng với sự chịu khó viết lách, blog Quốc Xưa Nay giống như một bộ sách, mà trong đó, lĩnh vực nào cũng có chuyện để mà nói, để mà bàn. Ai ghé qua blog cũng có thể "thu về" được một lượng kiến thức. Hoặc ít nhất, khi đọc những bài viết, các blogger cũng cảm thấy nó có ích cho mình: từ những chuyện lớn như gia nhập WTO, cho tới chuyện làm ...nghèo không khó, đặt tên đường phố, rồi cả những chuyện nhỏ như.. đi bộ hay tên đường phố. "Việc đặt tên đường phố bằng những “danh nhân” chỉ bắt đầu có từ thời Tây sang cũng là thời các đô thị đã thay dần các “kẻ chợ” với những đường phố đựơc quy hoạch ngay ngắn, nhu cầu đặt tên cho các đường phố được đặt ra. Và kể từ đó, tập quán lấy tên các nhân vật – theo tiêu chí là “danh nhân” bắt đầu xuất hiện. Đọc lại lịch sử tên gọi các đường phố của nước Pháp thì thấy vào thời điểm đó khuynh hướng “chính trị hoá” tên đường phố cũng đang thịnh hành ở nước Pháp. Xa xưa, ở các đô thị của nước Pháp người ta cũng ít dùng tên người. Tên gọi thường được xác lập theo tập quán của cư dân sống trên đường phố đó. Vì vậy, tên goi thường rất thông tục, đôi khi vô nghĩa. Ví như “Poil-au-Cue”(có thể dịch là cái lông đít), “Tire-Vit (Làm nhanh lên), “Tire-Boudin” (lôi khúc dồi ra)…Đó là những cái tên thời trước Cách mạng 1789. Sau Cách mạng, nguời ta bắt đầu gán cho cái tên đường phố những ý nghĩa xã hội hay tư tưởng chính trị. Trước hết họ bắt đầu đổi nhưng tên dân dã, ví như “Pute-Y-Muse” (Con điếm và Nàng Thơ) thành “Petit-Muse” (Nàng thơ nhỏ bé),”Pet-Au-Diable” (Đánh rắm bậy) thành “Tourniquet” (Cửa quay) rồi sau này là Washington - Tống thống đầu tiên của Hoa Kỳ… Đồng thời các tên danh nhân theo quan điểm của các nhà cách mạng được đặt như Voltaire, Mirabeau, Jean Jacques Rouseau nối dài đến thế hệ của Charles de Gaulle… Truyền thống ấy kéo dài đến hiện nay bao gồm cả các nhân vật văn hoá, nghệ thuật… nhưng thường vẫn lép vế hơn các chính khách…(*)" - Về tên đường phố (Trích blog Quốc Xưa Nay). Đại biểu Quốc hội: "3 trong 1" Là một blogger, ông có thêm một kênh đại chúng nữa để tiếp cận với người dân. Còn quay trở lại vai trò của đại biểu Quốc hội, ông vẫn nói vui rằng: "Mình nhiều khi chỉ là một viên thuốc an thần, trong khi dân cần một viên thuốc chữa bệnh". - Trong một năm, ông dành ra bao nhiêu thời gian để giải quyết các vấn đề thuộc quyền hạn và trách nhiệm của đại biểu Quốc hội? Về lý thuyết, theo quy định thì một đại biểu không chuyên trách dành ra 1/3 thời gian để hoạt động Quốc hội. Nhưng rất khó để thống kê cụ thể. Thí dụ, tôi ở trong Ủy ban Văn hóa giáo dục, tôi tham gia một số hoạt động đối ngoại như tổ chức đi giám sát, tiếp khách, đi làm việc và cả những buổi hội thảo về lập pháp v.v... Cho nên với cử tri, nhiều khi tôi không chủ động được, cử tri đến lúc nào là mình phải tiếp lúc đó, dù là sáng sớm hay là vào buổi tối. - Trong vai trò của đại biểu Quốc hội không chuyên trách, làm thế nào để ông giải quyết hết các công việc đó? Tôi vẫn cho rằng đại biểu Quốc hội thì phải là chuyên trách, tính chuyên nghiệp cao, và có bộ máy làm việc. Bởi vì một trong những cái khó nhất mà chúng tôi xử lý, thí dụ như xử lý cái đơn của dân chẳng hạn, thì nhiều lúc thấy mình chưa đủ năng lực về pháp luật để có thể phân định được, phát biểu được ý kiến của mình. Nếu chỉ làm công việc đơn giản của người truyền đơn, giống như là anh bưu tá thì tôi cho rằng nó chỉ giải quyết được một khâu hết sức hình thức. Tôi đã phát biểu trước Quốc hội: người đáng được trợ giúp pháp lý nhất chính là đại biểu Quốc hội, bởi vì đại biểu - kể cả tôi - cũng không phải là những người am hiểu hết tất cả các vấn đề của luật pháp. Tôi cứ hay nói vui là, một đại biểu Quốc hội là phải "3 trong 1": Thứ nhất là đại biểu với tư cách là được luật định, với quyền lực được luật định; Thứ hai là là một luật sư, một nhà luật học, có đủ khả năng phân tích vấn đề trong quá trình lập pháp, giám sát; Thứ ba là một nhà truyền thông PR (quan hệ công chúng) tốt để có thể đưa được tiếng nói của mình tác động mạnh vào trong đời sống xã hội. Tùng Anh